Nieuws en standpunten over het dorp in het hart van Vlaanderen

Electronische nieuwsbrief van Doel 2020 - nr. 9/00 - september 2000 -29.09.00 - Met de hartverwarmende steun van eresenator Ferdinand De Bondt, prof. em. Karel Van Isacker en filmregisseur Frank Van Passel.

I N H O U D :

Verkiezingen in Beveren

Hoe onderhandelen met 'onteigeningscommissarissen'?

Ook tweede gewestplanwijziging is onwettig

Meeste boeren willen in Doel blijven

Rechteroever loopt leeg, linkeroever loopt vol

Chris De Stoop: "Nergens zo grof als hier"

Geen nieuwe uitdieping van de Schelde

Iedereen kijkt met belangstelling uit naar de resultaten van CVP en SP in Beveren. Mede door hun lakse houding rond het voortbestaan van Doel staat de toekomst van het dorp nog steeds op de helling. Niet één keer hebben de Beverse CVP-meerderheid of de SP-oppositie weerwerk geboden tegen de geplande gewestplanwijzigingen of tegen de bouwaanvragen van het Antwerps Havenbedrijf.

De SP van Beveren presteert het om in haar programma uitgebreid over het milieu uit te wijden, maar met geen woord over Doel te reppen. De CVP stelt dat Doel geen thema meer is, maar ze probeert wel garen te spinnen bij de ongerustheid van de boeren in Prosperpolder. Toen ze het echt kon stak ze echter geen vinger uit om diezelfde boeren bij te staan tegen de grondhonger van de haven.

Het VLD-VU-Agalev Kartel met VU-man Boudewijn Vlegels als lijsttrekker, is opgericht om de CVP-meerderheid te breken. Het Kartel zegt voluit voor Doel te willen gaan en - tegen de Vlaamse regering in - de aanleg van de MIDA-zones te bestrijden. Het Vlaams Blok met lijsttrekker Bruno Stevenheydens heeft steeds zeer principieel het behoud van Doel verdedigd.

Doel 2020 heeft aan alle Beverse partijen schriftelijk gevraagd of ze zich wilden engageren voor ons 'Toekomstplan voor Doel'. Alleen het VLD-VU-Agalev Kartel en het Vlaams Blok hebben zich daar uitdrukkelijk toe verbonden.

Marina Apers, de bekende voorvechtster van Doel 2020, staat als onafhankelijke kandidaat op de lijst van het Kartel. Bij het Vlaams Blok komen Doel 2020-ers Arnout Collier (Kieldrecht) en Christiane De Schepper (Doel) op.

Deze dagen krijgen opnieuw nogal wat eigenaars en landbouwers in Doel het bezoek van zogenaamde 'onteigeningscommissarissen' of schatters. Zij komen met verschillende personen aan huis en zetten mensen met vaak ongeoorloofde methodes onder druk. Sommigen laten zich overdonderen en tekenen iets wat ze eigenlijk niet willen. Wij zetten hieronder op een rijtje wat uw rechten zijn en hoe u kan reageren.

Aan eigenaars van een huis of landbouwgrond in Doel, stellen de 'onteigeningscommissarissen' een aankoop in der minne in het vooruitzicht, soms ook een onteigening (voor het MIDA 1-gebied). Wij raden aan:

1. Voer onderhandelingen niet 'aan de deur', maar wel per brief. Zo kan u zich niet door het moment laten overdonderen.

2. Vraag bij onderhandelingen steeds beloften van onteigening op papier te zetten.

3. Wanneer u meegedeeld wordt dat u uw land niet meer mag bewerken, vraag dit op papier te zetten.

4. Teken in eerste instantie zelf niets.

Voor huurders:

1. De verkoop van het huis dat u bewoont, maakt geen einde aan uw huurcontract. Het blijft namelijk - minstens tot 2004 - een verkoop en het is dus geen onteigening. Uw huurrechten blijven dus gehandhaafd.

2. Laat u niet verleiden zelf een einde te maken aan uw contract, ook niet als de eigenaar dat vraagt.

Als u twijfelt over uw rechten, kan u als inwoner van Doel gratis beroep doen op de advocaten van Recht voor Doel. Meldt u bij Marina Apers (Scheldemolenstraat 61, tel. + fax: 03/575 88 62) of Maurice Vergauwen (Camermansstraat 12, 03/575 81 71), die de zaak zullen doorspelen aan onze advocaten.

Op 8 september, na een advies van de Raad van State, keurde de Vlaamse regering de tweede gewestplanwijziging St-Niklaas-Lokeren goed. De havengezinde pers juichtte: er was nu weer een wettelijke basis voor de bouwvergunning voor het Deurganckdok. Niets is echter minder waar: op dit moment is het oude gewestplan nog steeds van kracht.

Op 31 mei van dit jaar schorste de Raad van State de eerste gewestplanwijziging en daarmee ook de bouwvergunnnig voor het Deurganckdok. Op 13 juni leverde minister Van Mechelen al een nieuwe bouwvergunning af en konden de werken herbeginnen. Maar op dat moment was opnieuw het oude gewestplan uit 1978 van kracht. Er liep wel een onderzoek naar een nieuwe gewestplanwijziging, de zgn. "tweede", maar die was nog maar in de onderzoeksfaze. Van Mechelen beriep zich echter op het "algemeen belang" om de werken toch te laten doorgaan.

De tweede gewestplanwijziging kreeg nu wel het akkoord van de Vlaamse regering, maar is nog lang niet van kracht. Dat zal pas het geval zijn 30 dagen nadat de tekst in het Staatsblad verschenen is, en dat is vandaag nog steeds niet gebeurd.

Tot nader order blijft dus het oude gewestplan van kracht. Er is dus ook geen wettelijke basis voor de bouw van het Deurganckdok, en het Antwerps Havenbedrijf is met de huidige werken een fameuze bouwovertreding aan het begaan. Daarvan kregen we onlangs nog een bewijs. Inwoners van Doel stelden twee weken geleden vast dat de aannemer van het Deurganckdok bemaling aan het uitvoeren was tussen de Schelde en de Scheldedijk. Zij dienden klacht in bij de rijkswacht en kregen gelijk van de milieu-inspectie van de Vlaamse Gemeenschap. De waterwinning moest worden stopgezet.

Overigens is de huidige bouwvergunning gebaseerd op een MER-studie van november 1996. Die is hopeloos verouderd en houdt bijvoorbeeld geen rekening met de verwerking van de slibafzetting die in het Deurganckdok en haar toegangsgeul zullen optreden. Ook om die reden is de bouwvergunning afgeleverd in strijd met de wet.

Momenteel is een procedure van Doel 2020 tegen de tweede gewestplanwijziging in voorbereiding. Als de Raad van State ook die schorst, is het voor lange tijd afgelopen met de havenuitbreiding in en rond Doel.

De Vlaamse Landmaatschappij hield in opdracht van minister Dua een enquête bij alle boeren die gronden hebben binnen het gebied van het "sociaal begeleidingsplan" voor Doel. Daarmee wil de minister nagaan hoe de landbouwgronden na de havenuitbreiding kunnen herverdeeld worden. De enquête leert dat slechts weinig boeren weg willen en dat er dus grond te kort zal zijn.

Slechts 27 van de betrokken boeren willen hun gronden afstaan voor de herverdeling. Zij bezitten samen 219 ha en pachten nog eens 442 ha grond. 99 boeren willen echter blijven verderwerken. Zij hebben 500 ha in eigendom en nog eens 1610 ha in pacht. Er is dus veel, veel grond te kort. En de Vlaamse regering verschaft hieromtrent geen duidelijkheid.

Bovendien heeft de Vlaamse regering in de tweede gewestplanwijziging een groot landbouwgebied in Prosperpolder herbestemd van "agrarisch gebied met polderkarakter" naar "valleigebied". Dat zou heel wat ecologische beperkingen voor de boeren meebrengen. Met andere woorden, de boeren moeten tweemaal betalen voor de havenuitbreiding: ze raken hun gronden kwijt aan de industrie, en ze moeten de elders verloren natuurwaarden compenseren. Daarvoor krijgen ze niet de minste vergoeding. Het spreekt vanzelf dat Doel 2020 dit niet aanvaardt.

De Italiaanse rederij Grimaldi, gespecialiseerd in auto-overslag, heeft al jaren een vestiging in de Antwerpse haven, op de rechteroever. De rederij was daar echter niet meer gelukkig en maakte plannen om naar Vlissingen te verhuizen. na onderhandelingen met het Antwerps Havenbedrijf gaat Grimaldi nu echter verhuizen naar het Verrebroekdok op de linkeroever. Het Havenbedrijf kraait victorie en ziet hier het bewijs in dat het nutteloze Verrebroekdok wel degelijk een goede investering was.

Welke voordelen aan de Italianen beloofd werden, blijft voorlopig onbekend. Maar wij constateren wel dat op de rechteroever steeds meer haventerreinen leeg komen te staan. Ondertussen lokt men rederijen met allerhande beloftes naar de linkeroever. In plaats van werk te maken van een ernstige renovatie op de rechteroever, schuift de stad Antwerpen de haven steeds verder weg van voor haar deur. Ze droomt ook van een wereldtentoonstelling op de oude haventerreinen op de rechteroever. In één slag kan ze ook de 'noodzaak' van een verdere uitbreiding op de linkeroever bepleiten.

Onderzoekjournalist Chris De Stoop woonde een jaar lang in het historische Hooghuis te Doel en schreef er een boek over de havenuitbreiding op de Linkeroever. Onder de titel 'De Bres' verweeft hij zijn jeugdervaringen als zoon van een Wase boer met de huidige afbraak van het dorp Doel.

"Het vette, rijke Vlaanderen dacht het Sillicon Valley van Europa te worden. En dat dorp met z'n klootjesvolk en z'n boerenpummels, met z'n scheve kerktoren en z'n kermismolen op de Scheldedijk, had gewoon het ongeluk in de weg te liggen", zo schrijft De Stoop in zijn boek.

Als zoon van een polderboer in St-Gillis-Waas beleefde De Stoop de eerste onteigeningen op de Linkeroever. "Ik maakte mee hoe honderden landbouwers verdreven werden voor dokken en fabrieken. Deze polder was bekend voor zijn uitstekende grond, nu rest er nog slechts een slagveld."

"Pure psychologische foltering", zo omschrijft hij de manier waarop de overheid hier met de mensen omgaat. "De overheid zet de inwoners tegen elkaar op. Geen van beide groepen vroeg om het Deurganckdok. Ze leven momenteel alle twee in de grootste ontreddering."

'De Bres', uitgegeven bij De Bezige Bij, is niet alleen een striemende aanklacht tegen de judassen die de polder voor 30 zilverlingen aan de havenlobby hebben verkwanseld. Het is vooral een verhaal over de metamorfose van het platteland, zoals die ook elders plaatsvond "maar nergens zo grof en ingrijpend als hier". Daarbij noemt De Stoop iedereen gewoon bij naam en toenaam.

In een reactie liet het Havenbedrijf weten dat "het maatschappelijk aspect van de inwoners van de Linkeroever al te vaak aan bod komt". Het werkt nu aan een eigen boek over "de realisaties op de Linkeroever en het nut ervan".

Om de Antwerpse haven bereikbaar te houden, moet de Westerschelde steeds dieper uitgebaggerd worden. Maar de Nederlandse Tweede Kamer steekt daar nu een stokje voor. Als de Nederlanders gelijk halen, zullen zowel het Deurganckdok als het geplande Saeftinghedok enkel goed zijn om visserssloepen te onthalen.

Containerschepen worden steeds groter en daarom moet de toegang tot de Antwerpse havens steeds dieper gemaakt worden. Havens die aan zee liggen, zoals Vlissingen, de Maasvlakte in Rotterdam of Le Havre, krijgen daardoor een voorsprong. Havens in het binnenland zoals Hamburg, Bremen of Antwerpen (80 km van de zee!), krijgen het steeds moeilijker.

Om dit fenomeen tegen te gaan wil de Vlaamse regering de Westerschelde, op Nederlands grondgebied, nog verder uitdiepen. De eerste uitdieping tot 11,6 meter is net achter de rug. Ze kostte 11,6 miljard en voor het onderhoud zullen de volgende 20 jaar nog eens 28 miljard moeten afdokken.

Maar de nieuwe generatie schepen (4.500 TEU) is al zo groot dat ze zelfs daar niet meer door kan. Daarom wil men de Westerschelde uitdiepen tot 15 meter, een grapje dat volgens de overheid zelf op zijn minst 50 miljard frank zal kosten (De Morgen, 7.9.00).

In het Nederlands parlement is hiertegen fel protest ontstaan. De uitdieping van de Schelde doet het water hoger opdringen en zou fataal zijn voor de natuurwaarden in het Schelde-estuarium. Bovendien komt de veiligheid van het omliggende Zeeuwsch-Vlaanderen en Walcheren in het gedrang wegens verhoogd overstromingsgevaar.

De Antwerpse havenschepen Leo Delwaide ging daarop helemaal uit de bol. Hij beschuldigde de Nederlanders van egoïsme en bedreigt ze met een rechtszaak voor het Permanent Hof van Arbitrage in Den Haag. De razende woede van de baron is wel te begrijpen. Als de Nederlanders voet bij stuk houden, dan zijn vele miljardeninvesteringen op de Linkeroever nutteloos geweest. De grote schepen waarvoor het Deurganckdok en het Saeftinghedok gebouwd worden, zullen dan simpelweg de Schelde niet opkunnen.

Doel 2020 en de actiegroep Vrijbuiter hebben een akkoord afgesloten met het gemeentebestuur van Beveren over de oude gemeenteschool van Doel. De gemeenteraad keurde een regeling goed waarbij de actiegroepen het gebouw minstens mogen gebruiken tot 31 december 2003, met een minimale opzegtermijn van zes maanden. De actiegroepen mogen het pand renoveren en er activiteiten organiseren. Het gemeentebestuur heeft er zich toe verbonden water en electriciteit te voorzien. Tevens zal het schepencollege zich ook buigen over het woonrecht in Doel.

In juni kregen de kinderen van het gemeenteschooltje van Doel een vragenlijst mee. Daarin moesten de ouders laten weten of ze hun kinderen in september nog in Doel school zouden laten lopen, en zelfs of ze sowieso nog in Doel blijven wonen. 'Men' vertelt nu dat het schooltje zijn deuren al in 2002 zal sluiten, in plaats van in 2004 zoals door de Vlaamse regering beloofd.

Veel Doelenaars hebben verbaasd opgekeken toen ze op 10 september Vera Dua zagen in de "Zevende Dag" (VRT). Freddy Willockx stelde er voor om het huisvuil van Sint-Niklaas naar Indaver op Linkeroever te brengen, zodat de St-Niklase verbrandingsoven in 2002 dicht kan. Waarop Vera Dua eraan toevoegde dat "rond Indaver in de polder toch geen mensen wonen". Ter informatie: de Indaverfabriek ligt op nauwelijks 1,5 km van de dorpskern van Doel.

Antwerps burgemeesterskandidaat Leo Dewaide (VLD) wil een nieuwe vrachtluchthaven in de polder aanleggen. Dat schreef hij in het maandblad 'Antwerpen positief'. Naast Westmalle en Stabroek liet de baron-havenschepen zijn oog ook vallen op Vrasene. "Ver genoeg van het centrum van de stad en midden in de dokken", zo omschreef Delwaide zijn plan. Een verlenging van de startbaan van de Deurnse luchthaven is dan niet meer nodig. Wat dan weer Agalev goed uit zo komen, aldus het Bevers CVP-raadslid Jozef Van Remoortel die het plan in de pers bracht.

Om de deportatie van de Doelenaars vlot te laten verlopen, wil men hen 'herlocaliseren' in 16 bouwprojecten binnen de gemeente Beveren. Daarvoor moeten in Beveren, Melsele en Vrasene echter alweer mensen ... onteigend worden. Die pikken dat niet en protesteren nu op hun beurt. Doel 2020 steunt hen in hun protest, verschillende zaken zijn al in handen van een advocaat.

Doel 2020 heeft een tiental procedures tegen de vernietiging van het dorp lopen. Dat deze juridische strijd niet zinloos is, bewijst de schorsing van de eerste gewestplanwijziging. Alleen al de kosten van deze vorderingen lopen in de vele tienduizenden franken. Wilt u ons daarbij helpen? Elke storting is welkom op rek. nr. 418-6058891-29 van Doel 2020, Oud-Arenberg 111, 9130 Kieldrecht, met vermelding "Procedures". Wij hebben u nodig!

Volgend actiemateriaal van Doel 2020 is beschikbaar:

- autoklever 'Een hart voor Doel en de polderdorpen' (3 voor 100 fr, verzending inbegrepen)

- zelfklevers met schietschijf 'Doel moet blijven (100 fr voor 20 stuks, verzending inbegrepen)

- wit T-shirt met schietschijf 'Doel' (200 fr + 50 fr verzendingskosten, maten M-L)

- regenhoedje 'Doel blijft' (50 fr + 36 fr verzendingskosten)

- affiche 'Stop de waanzin', geschilderd door Doelenaar Rudi Van Buel (100 fr voor een A4 of 200 fr voor een dubbele A4 + 36 fr verzendingskosten)

- T-shirt 'Stop de waanzin', met schilderij van Doelenaar Rudi Van Buel (400 fr + 50 fr verzendingskosten, maten M-L-XL-XXL)

Zelfklevers kan u bestellen door een briefje van 100 fr op te sturen naar Marina Apers, Scheldemolenstraat 61, 9130 Doel m.v.v. van de soort die u wenst. Zelfklevers, T-shirts, hoedjes en de affiche kan u bestellen door het juiste bedrag over te schrijven op rek. nr. 418-6058891-29 van Doel 2020, met vermelding van wat u wenst, hoeveel en in welke maat.

Onder de titel "Doel moet blijven!" schreven Ferdinand De Bondt, Jan Creve (Doel 2020) en Bart Martens (BBL) een boek over de historiek van de Linkeroever en het Deurganckdok. Verkrijgbaar door 575 fr (495 fr + 80 fr verzendingskosten) over te schrijven op rek. nr. 418-6058891-29 van Doel 2020, met vermelding van "Boek Doel" en uw volledige naam en adres.

Doel 2020 heeft verschillende gidsen ter beschikking, zoals Maurice Vergauwen die in de jaren '70 veldwachter van Doel was. Naast verkenningen van Doel-dorp verzorgen wij ook natuurwandelingen in de polder. Zowel individuele bezoekers als verenigingen kunnen een geleid bezoek of zelfs een volledig dagprogramma aanvragen. Meer informatie bij: Maurice Vergauwen, Camermansstraat 12, 9130 Doel, tel. 03/575 81 71. Voor landbouwers hebben wij een apart programma. Info: Paul Van Broeck, Belgische Dreef 4, 9130 Kieldrecht (Prosperpolder).

Verantwoordelijke uitgever: Jan Creve: Oud-Arenberg 111, 9130 Kieldrecht

- Jan Creve: Oud-Arenberg 111, 9130 Kieldrecht, tel. 03/773.28.33, fax 03/773.26.24

- Marina Apers: Scheldemolenstraat 61, 9130 Doel, tel. + fax 03/575.88.62